TMS Seansında Ne Hissedilir? Adım Adım Seans Anlatımı

Kısa cevap: TMS seansı uyanıkken, anestezi veya sakinleştirici olmadan uygulanır. Başın sol ön bölgesinde, saç diplerinde ritmik bir tıklanma ya da parmak ucuyla hızlı hızlı vurulma hissi duyulur; buna belirgin bir tıklama sesi eşlik eder. Rahatsızlık ilk seanslarda en yüksektir: 1–10 ölçeğinde ortalama 5,4’ten başlayıp kür sonunda 2,5’e, yani yaklaşık yarı yarıya iner.

Bu yazı, seansın kapıdan girmekten çıkmaya kadar olan kısmını sırayla anlatıyor. Amaç, ilk kez gelecek kişinin neyle karşılaşacağını önceden bilmesi — çünkü bilinmeyen bir işlemde en çok yorulan şey, işlemin kendisi değil beklentisidir.

1. Seanstan önce: hazırlık kısa sürer

Aç gelmeniz gerekmez, damar yolu açılmaz, kıyafet değiştirmezsiniz. Saçınızın kuru olması yeterlidir. Metal içeren saç tokası, küpe ve gözlük çıkarılır; kulaklıkta ya da kulak tıkacında sorun yoktur, tersine gereklidir.

Kulak koruması standarttır. Bobinin çıkardığı ses, ölçümlerde 5 cm mesafede darbe başına 112–139 dB(Z) aralığında bulunmuştur; bu, güvenlik kılavuzlarının onaylı kulak tıkacı ya da kulaklık önerisinin sebebidir (Koponen ve ark., Brain Stimulation, 2020).

2. Koltuk: dişçi koltuğuna benzer

Arkaya hafif yatırılmış, baş desteği olan bir koltuğa oturursunuz. Başınızın sabit kalması önemlidir, çünkü bobinin hedef noktayla ilişkisi seans boyunca korunmalıdır. Bobin, saçlı derinin üzerine, sol ön bölgeye yerleştirilir ve bir kolla sabitlenir. Kafanıza herhangi bir şey takılmaz, tıraş edilmez, jel sürülmez.

3. İlk seans neden daha uzun sürer?

Çünkü ilk seansta iki ek işlem yapılır ve ikisi de tedavinin kendisi değildir:

• Motor eşik belirleme. Bobin önce beynin el kaslarını kontrol eden bölgesine tutulur ve tek tek uyarılar verilir. Uyarı şiddeti, baş parmağınızda küçük bir seğirme oluşturana kadar kademeli olarak ayarlanır. Bu, o kişiye özgü uyarım dozunun belirlenme yöntemidir — herkesin kafatası kalınlığı ve korteks derinliği farklı olduğu için standart bir doz yoktur.
• Hedef noktanın işaretlenmesi. Motor noktadan ölçülerek ya da görüntüleme yardımıyla, uyarımın uygulanacağı sol dorsolateral prefrontal korteks belirlenir ve sonraki seanslarda aynı noktaya dönmek için kaydedilir.

Parmaktaki seğirme beklenen ve zararsız bir yanıttır; motor eşik bulunduktan sonra tedavi sırasında tekrarlanmaz. Kürün genel yapısı için: TMS Tedavisi Kaç Seans Sürer?

4. Uyarım başlayınca ne hissedilir?

En sık kullanılan tarif şudur: “Birisi saç dibime parmağıyla hızlı hızlı vuruyor gibi.” His deriden gelir, beynin içinden değil — beyin dokusunda ağrı reseptörü yoktur. Hissedilen şey, saçlı derideki sinir uçlarının ve o bölgedeki küçük kasların uyarılmasıdır.

Uyarım kesintisiz değildir. Klasik 10 Hz protokolde birkaç saniyelik uyarım dizisini onlarca saniyelik bir ara izler; bu ritim seans boyunca tekrarlanır. Yani sürekli bir rahatsızlık değil, aralıklı ve öngörülebilir bir dizi söz konusudur. Protokollerin teknik ayrıntısı için: TMS Nasıl Uygulanır?

5. Ağrı gerçekte ne kadar?

Bu sorunun ölçülmüş bir cevabı var. 414 kişinin katıldığı randomize bir çalışmada, katılımcılar her seansta hissettikleri ağrıyı 1 (ağrı yok) ile 10 (dayanılmaz) arasında puanladı (Humaira ve ark., Brain Stimulation, 2021).

• Başlangıçta ortalama puan 5,4, kür sonunda 2,5 idi — yaklaşık %54’lük bir azalma.
• Bu düşüş hem klasik yüksek frekanslı protokolde (%50) hem de iTBS’te (%56) görüldü.
• Ağrı, tedaviyi bırakma nedeni olarak bildirilmedi. Bırakma oranları %6 ve %8’de kaldı ve ağrıyla ilişkilendirilmedi.

Daha önemlisi, çalışma tek bir ortalamanın yanıltıcı olduğunu gösterdi: insanlar dört farklı seyir izliyor.

Pratik okuması şu: neredeyse her iki kişiden biri zaten baştan rahat ediyor, zorlanan grubun büyük kısmı ise ilk haftalardan sonra alışıyor. Kür boyunca rahatsızlığı sürenlerin oranı sekizde bir civarında. İlk iki seansın yaşattığı his, kürün tamamının habercisi değildir.

6. Seanstan sonra baş ağrısı olur mu?

Olabilir ve sık görülür. 938 kişilik geriye dönük bir incelemede, katılımcıların %42’si ilk 15 seans içinde tedaviye bağlı baş ağrısı bildirdi. Baş ağrısı erken ortaya çıkıyordu: ortanca değer 3. seanstı ve vakaların dörtte üçü 5. seansa kadar başlamıştı. Bu kişilerin %97’sinde önceden baş ağrısı öyküsü yoktu (Gusain ve ark., Frontiers in Psychiatry, 2026).

Aynı çalışmanın iki bulgusu, bu oranın göründüğü kadar caydırıcı olmadığını gösteriyor: baş ağrısı yaşayanlarda tedaviye yanıt oranı anlamlı biçimde farklı değildi ve tedaviyi bırakma oranı baş ağrısı olmayan gruba göre daha düşüktü (%4’e karşı %10,7). Yani baş ağrısı, genellikle basit ağrı kesiciyle yönetilen ve kür ilerledikçe azalan bir yan etki olarak seyrediyor. Yan etkilerin tamamı için: TMS Tedavisi Zararlı mı?

7. Seans bitince ne olur?

Bobin kaldırılır, kulak tıkaçlarınızı çıkarırsınız, kalkarsınız. Ayılma odası yoktur, refakatçi zorunluluğu yoktur. Anestezi verilmediği için bilinç bulanıklığı, bellek boşluğu ya da yönelim bozukluğu beklenmez — TMS’i EKT’den ayıran en pratik fark budur. Araba kullanabilir, işe dönebilir, günün geri kalanını normal sürdürebilirsiniz.

İlk birkaç seanstan sonra uygulanan bölgede hafif bir hassasiyet ya da yorgunluk hissi olabilir; bu genellikle saatler içinde geçer. İki yöntem arasındaki farkın ayrıntısı için: TMS Elektroşok (EKT) Değildir

8. Nadir ama söylenmesi gereken: nöbet

TMS’in bilinen en ciddi yan etkisi uyarıma bağlı nöbettir ve gerçek sıklığı ölçülmüştür. 25.526 hastada uygulanan 586.656 seansın tarandığı ankette 18 nöbet bildirilmiştir. Bu, 10.000 seansta 0,31 (%95 GA: 0,18–0,48), 1.000 hastada 0,71 (%95 GA: 0,42–1,11) demektir (Taylor ve ark., Brain Stimulation, 2021).

Pratikte bunun anlamı şudur: bin hastadan yaklaşık birinde, tüm kür boyunca bir kez görülebilecek bir olaydır. Uygulama sağlık personelinin gözetiminde yapılır ve böyle bir durumda müdahale edilir. Risk sıfır değildir, ama sıklık bu düzeydedir.

9. Rahatsızlığı azaltmak için ne yapılabilir?

• İlk seanslarda söyleyin. Uyarım şiddeti, kişinin tolere edebileceği düzeyden başlatılıp kademeli olarak hedefe çıkarılabilir. Sessiz kalmak süreci uzatır.
• Bobin açısı ve konumu. Birkaç milimetrelik değişiklik, saçlı derideki sinir uçlarına binen yükü belirgin biçimde azaltabilir.
• Çene ve boyun gerginliği. Kasılmayı beklerken çene sıkmak, seans sonrası baş ağrısını artırır. Çenenin gevşek kalması işe yarar.
• Su ve uyku. Susuz ve uykusuz gelinen seanslarda baş ağrısı daha sık bildirilir.
• Ağrı kesici. İlk haftalarda hekim onayıyla basit analjezik kullanılabilir; bu tedavinin etkisini bozmaz.

Seansların ne zaman etki göstermeye başladığı ayrı bir sorudur: TMS’in Etkisi Kaçıncı Seansta Başlar?

Sık sorulan sorular

TMS seansı acıtır mı?

Çoğu kişi için rahatsız edici ama katlanılabilir bir histir. 414 kişilik çalışmada 1–10 ölçeğinde ortalama puan başlangıçta 5,4, kür sonunda 2,5 bulunmuştur. Katılımcıların %47’si baştan itibaren düşük ağrı bildirmiş, ağrı tedaviyi bırakma nedeni olarak görülmemiştir.

TMS seansında uyutulur muyum?

Hayır. TMS anestezi, sedasyon veya kas gevşetici olmadan, tamamen uyanıkken uygulanır. Seans boyunca konuşabilir, sorularınızı sorabilirsiniz.

İlk seans ne kadar sürer?

İlk seans, motor eşik belirleme ve hedef noktanın işaretlenmesi nedeniyle sonraki seanslardan daha uzundur. Bu iki işlem tedavinin kendisi değil, kişiye özgü dozun ayarlanmasıdır ve sonraki seanslarda tekrarlanmaz.

Seans sırasında yüzüm seğirir mi?

Olabilir. Uyarım alanındaki yüzeyel yüz kasları da etkilendiği için şakak, göz çevresi veya çenede kısa kasılmalar görülebilir. Bu beklenen bir durumdur, uyarım bittiğinde kendiliğinden geçer.

Seanstan sonra araba kullanabilir miyim?

Evet. Anestezi verilmediği için bilinç ve dikkat etkilenmez; ayılma süresi ya da refakatçi zorunluluğu yoktur. Seans sonrası işe dönmek de mümkündür.

Baş ağrısı olursa tedaviyi bırakmam gerekir mi?

Genellikle hayır. 938 kişilik incelemede katılımcıların %42’si ilk 15 seans içinde baş ağrısı bildirmiş; ancak baş ağrısı yanıt oranını anlamlı biçimde etkilememiş ve bu grupta tedaviyi bırakma oranı daha düşük bulunmuştur. Yine de her yan etki hekiminize bildirilmelidir.

Temel bilimsel kaynaklar

• Humaira A, ve ark. (2021). A patient-oriented analysis of pain side effect: A step to improve the patient’s experience during rTMS? Brain Stimulation, 14(5), 1147–1153. Tam metin
• Taylor JJ, ve ark. (2021). Seizure risk with repetitive TMS: Survey results from over a half-million treatment sessions. Brain Stimulation, 14(4), 965–973. Tam metin
• Gusain G, ve ark. (2026). Factors associated with treatment-emergent headache occurrence following rTMS to non-motor areas and the impact on treatment outcomes. Frontiers in Psychiatry, 17, 1814081. Tam metin
• Koponen LM, ve ark. (2020). Sound comparison of seven TMS coils at matched stimulation strength. Brain Stimulation, 13(3), 873–880. Tam metin
• Rossi S, ve ark. (2021). Safety and recommendations for TMS use in healthy subjects and patient populations, with updates on training, ethical and regulatory issues: Expert Guidelines. Clinical Neurophysiology, 132(1), 269–306. Tam metin

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır; kişisel tanı veya tedavi önerisi değildir. Yukarıdaki oranlar topluluk düzeyindeki verilerdir ve bireysel deneyim öngörüsü sunmaz. Uygulama kararı ve protokol, psikiyatri uzmanının değerlendirmesiyle belirlenir.